NHÂN DUYÊN VỚI ĐẠI NGÀN VÀ SỨ MỆNH GIỮ GÌN QUỐC BẢO SÂM NGỌC LINH

Đóng

Khôi phục mật khẩu

Vui lòng gửi mail. Chúng tôi sẽ gửi link khởi tạo mật khẩu mới qua email của bạn

Lấy lại mật khẩu

Đóng

Đăng ký hội viên

Họ và tên *

Giới tính *

Email *

Điện thoại *

Tài khoản *

Mật khẩu *

Nhập lại mật khẩu *

Công ty *

Chức vụ *

Lĩnh vực hoạt động *

Lời giới thiệu ngắn

Đăng ký hội viên

Các ô có dấu * cần điền đầy đủ thông tin

Tải hồ sơ đăng ký Hội viên tại đây

Khám phá hành trình của TS. Lê Văn Nghị trong việc bảo tồn, phát triển và nâng tầm giá trị của quốc bảo Việt Nam - Sâm Ngọc Linh, linh dược của đất trời...

Khởi nghiệp lần thứ 3 với một loại dược liệu được coi là “linh dược của trời đất”, TS. Lê Văn Nghị, Chủ tịch Thương hiệu Sâm Ngọc Linh Nghị Gia đã chọn cho mình một con đường không dễ đi. Đó là hành trình gắn với rừng sâu, độ cao gần 2.000 mét, khí hậu khắc nghiệt, thị trường nhiều biến động và trên hết là khát vọng gìn giữ, nâng tầm giá trị của quốc bảo Việt Nam.

Chia sẻ với Thương gia, ông cho rằng, ở hành trình ấy, bên cạnh những con số, chiến lược và kế hoạch dài hạn, còn là một mối nhân duyên rất riêng giữa con người và núi rừng, giữa một nhà khoa học, doanh nhân với loại cây được xem là kết tinh của đất trời.

Thưa ông, cơ duyên nào đã đưa ông đến với cây Sâm Ngọc Linh và quyết định khởi nghiệp ở độ tuổi U60?

Tôi đến với Sâm Ngọc Linh trước hết bằng một cơ duyên rất đặc biệt, có thể nói là sự sắp đặt của trời đất. Trong một chuyến công tác tại huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, tôi có dịp gặp ông Hồ Quang Bửu khi đó là Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, hiện là Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng. Chính từ cuộc gặp này, tôi được nghe những chia sẻ đầy tâm huyết về cây Sâm Ngọc Linh, một báu vật của đại ngàn, một linh dược được coi là quốc bảo của Việt Nam.

Ông Bửu nói với tôi rằng, Sâm Ngọc Linh không chỉ là cây thuốc tốt bậc nhất thế giới mà còn là “cứu cánh” cho vùng đất nghèo Nam Trà My. Nhờ phát triển sâm, huyện đã tổ chức các phiên chợ sâm định kỳ từ mùng 1 đến mùng 3 hằng tháng, giúp giá trị sâm được khẳng định, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số. Từ một vùng nghèo, Nam Trà My đã xuất hiện những “làng tỷ phú sâm”.

Điều khiến tôi xúc động không chỉ là giá trị kinh tế, mà là cách cây sâm đã gắn bó với đời sống của đồng bào, giúp họ đổi thay số phận ngay trên chính mảnh đất của mình. Tôi nhìn thấy ở đó một loại cây không chỉ mang giá trị vật chất, mà còn mang giá trị nhân văn rất sâu sắc.

Cơ duyên đó khiến tôi bắt đầu tìm hiểu sâu hơn. Khi đọc các tài liệu khoa học trong và ngoài nước, tôi càng bị thuyết phục bởi giá trị vượt trội của Sâm Ngọc Linh. Đây là loài sâm có tới 52 saponin, cao gần gấp đôi so với sâm Hàn Quốc. Đặc biệt, Sâm Ngọc Linh sở hữu những saponin đặc hữu mà các loại sâm khác trên thế giới không có, trong đó có hoạt chất MR2, được công bố có khả năng ức chế tế bào ung thư.

Càng tìm hiểu, tôi càng thấy mình có trách nhiệm phải đi đến cùng với loại cây này, dù khi đó tôi đã sắp bước sang tuổi 60

Hành trình tìm rừng và xây dựng vườn sâm của ông diễn ra như thế nào?

Để đến được với Sâm Ngọc Linh không hề đơn giản. Tôi đã phải trải qua nhiều năm khảo sát, nhiều chuyến đi “không thành công”. Có những lần leo núi hàng giờ liền, lội rừng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nhưng rồi vẫn phải quay về tay trắng vì điều kiện tự nhiên không phù hợp. Phải đến lần thứ sáu, tôi mới tìm được khu rừng thực sự đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để trồng sâm.

Sâm Ngọc Linh là loại cây đặc hữu, cực kỳ “kén” môi trường. Nó chỉ sinh trưởng tốt ở độ cao từ 1.800 mét trở lên, với độ che phủ rừng trên 80%, độ ẩm cao, thổ nhưỡng đặc biệt và mật độ cây rừng dày. Nếu trồng ở độ cao thấp hơn, cây có thể sống nhưng không phát triển, không ra hoa, không kết quả và không tạo được các hoạt chất quý. Điều này khiến tôi càng thấm thía rằng, không thể nóng vội hay cưỡng ép tự nhiên khi làm nghề với cây sâm.

Hiện nay, tôi đang quản lý và canh tác 26,8 ha rừng nguyên sinh tại khoảnh 1, 2, 3, tiểu khu 858, thôn Ba, xã Trà Tập, thuộc thành phố Đà Nẵng (trước đây là xã Trà Cang, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam), ở độ cao 1.860 mét. Với tôi, khu rừng này không chỉ là tài sản sản xuất, mà là một phần sinh mệnh của thương hiệu, là nơi gửi gắm niềm tin và cả sự kiên nhẫn dài hạn.

Trong quá trình trồng và bảo vệ sâm, Nghị gia đã gặp phải những khó khăn như thế nào, thưa ông?

Khó khăn đầu tiên là điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Ở độ cao gần 2.000 mét, không khí loãng, độ ẩm cao, mùa đông lạnh sâu, ban đêm nhiệt độ có thể xuống dưới 10 độ C. Người chưa quen rất dễ kiệt sức, còn cây sâm thì vô cùng nhạy cảm với biến động thời tiết. Những năm gần đây, biến đổi khí hậu khiến mưa gió thất thường, đặc biệt là hiện tượng mưa muối, gây cháy lá, thối nhũn cây sâm. Riêng năm 2025, chỉ hoàn lưu của một cơn bão cũng đã làm hư hại nhiều nhà lưới và công trình bảo vệ trong vườn sâm của tôi.

Khó khăn thứ hai là bài toán bảo vệ. Sâm Ngọc Linh có giá trị rất cao, mỗi củ sâm nhiều năm tuổi có thể lên tới hàng chục triệu đồng. Trộm cắp sâm diễn ra phức tạp, không chỉ ở Quảng Nam mà cả Kon Tum. Có những thời điểm, tôi thực sự áp lực vì mất mát lớn. Để bảo vệ vườn sâm, tôi đã đầu tư rào kín bằng tôn mạ màu cao 2,5 mét, kiểm soát chặt chẽ việc ra vào, nuôi ngỗng làm “chuông báo động”. Lực lượng trông coi chủ yếu là người thân trong gia đình, bởi với loại tài sản đặc biệt này, niềm tin là yếu tố sống còn.

Trong bối cảnh thị trường Sâm Ngọc Linh đang phát triển nhanh nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, điều gì khiến ông trăn trở nhiều nhất?

Điều khiến tôi trăn trở nhất chính là câu chuyện thật - giả đang bị đánh đồng trên thị trường. Hiện nay, không ít sản phẩm sâm có nguồn gốc từ Trung Quốc hoặc được trồng ở những vùng sinh thái hoàn toàn khác, nhưng lại được quảng bá, gắn mác Sâm Ngọc Linh. Trong khi đó, giá trị dược tính, hàm lượng hoạt chất và hiệu quả đối với sức khỏe của các loại sâm này có thể chênh lệch hàng chục, thậm chí hàng trăm lần so với Sâm Ngọc Linh chính thống.

Là người làm nghề nghiêm túc, tôi chọn cho mình con đường đi chậm nhưng chắc. Tôi không coi sâm chỉ là một sản phẩm để bán, mà là một giá trị cần được bảo chứng. Vì vậy, tôi quyết định sử dụng chính hình ảnh và uy tín cá nhân của mình để gắn với sản phẩm. Với tôi, đó không phải là một chiêu thức tiếp thị, mà là một lời cam kết danh dự. Đây cũng là lý do thương hiệu sâm được lấy từ tên của chính tôi.

Chỉ khi làm thật, người làm nghề mới đủ bản lĩnh đặt tên tuổi của mình lên sản phẩm. Tôi không chạy theo doanh thu bằng mọi giá, không đánh đổi niềm tin của người tiêu dùng để lấy lợi ích ngắn hạn. Thước đo cao nhất mà tôi hướng tới không phải là số lượng bán ra, mà là hiệu quả thực sự đối với sức khỏe của người sử dụng và sự trường tồn của cây sâm trong hệ sinh thái tự nhiên.

Ngay từ đầu, tôi đã rất kiên định với sứ mệnh và tầm nhìn của mình. Với tôi, muốn làm sâm đường dài thì không thể chỉ nói đến vốn, công nghệ hay thị trường, mà điều cốt lõi phải là văn hóa doanh nghiệp. Văn hóa đó được tôi đúc kết thành tám chữ T, coi như kim chỉ nam cho toàn bộ hoạt động của Sâm Ngọc Linh Nghị Gia là: Thật thà, trung thành, tận tụy, thông thái.

Ông đang hoạch định chiến lược phát triển thương hiệu Sâm Ngọc Linh Nghị Gia như thế nào trong trung và dài hạn?

Ngay từ đầu, tôi đã xác định phát triển Sâm Ngọc Linh Nghị Gia theo một chuỗi giá trị khép kín và bền vững, từ trồng - bảo tồn - chế biến - phân phối. Chỉ khi chủ động toàn bộ chuỗi này, người làm sâm mới kiểm soát được chất lượng, bảo vệ được giá trị thật và tránh rơi vào vòng xoáy thương mại hóa thiếu kiểm soát.

Theo lộ trình đến giai đoạn 2030-2035, tôi đặt mục tiêu phát triển vườn rừng đạt quy mô khoảng 1.000.000 cây sâm. Khi nguồn nguyên liệu được đảm bảo, tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm. Hiện nay, hệ sinh thái Sâm Ngọc Linh Nghị Gia đã có gần 20 dòng sản phẩm được đưa ra thị trường, phục vụ nhiều nhóm nhu cầu khác nhau.

Song song với đó, tôi đang triển khai mô hình số hóa và mã hóa cây sâm, cho phép người tiêu dùng và nhà đầu tư theo dõi trực tiếp từng cây sâm tại vườn 24/7 thông qua hệ thống camera, AI và các công nghệ mới. Dự kiến, sàn số hóa sâm sẽ được chính thức công bố tại Lễ hội Sâm Ngọc Linh quốc tế vào tháng 8/2026.

Với tôi, mục tiêu cuối cùng không chỉ dừng lại ở việc xây dựng một thương hiệu kinh doanh thành công, mà là góp phần khẳng định vị thế của Sâm Ngọc Linh quốc bảo Việt Nam trên bản đồ dược liệu thế giới. Đó là một hành trình dài, nhiều thử thách, nhưng cũng là hành trình mà tôi lựa chọn bằng tất cả niềm tin, sự kiên định và lòng biết ơn đối với thiên nhiên đã ban tặng cho đất nước ta một loại dược liệu vô giá.

Xin cảm ơn ông!

Theo Tạp chí Thương gia